Wat zijn vectorafbeeldingen?

Ken je deze vraag? De drukkerij of de grafisch ontwerper vraagt: „Kunt u ons de gegevens als vectorbestand toesturen? .ai, .svg, .eps of .pdf?“ Het antwoord is vaak: „Wat is een vectorbestand?“ of ook „Natuurlijk, geen probleem!“. Laptop open, het bestand Logo.png simpelweg hernoemen naar Logo.ai en opsturen. Helaas met als resultaat: „Dit is helaas geen vectorbestand.“ En de afzender vraagt zich af: „WAAROM NIET?!“

Hier begint ons nuttige blogartikel over vectorafbeeldingen. Laten we samen duidelijkheid scheppen. Wat zijn nu eigenlijk de grote verschillen tussen vectorafbeeldingen en deze „gewone afbeeldingen“? Zelfs ervaren marketeers en adverteerders zijn hier niet altijd van op de hoogte. Misschien helpt een vergelijking.

Als afbeeldingen planken zouden zijn …

Laten we beginnen met een vergelijking en eens kijken naar zogenaamde pixelgebaseerde afbeeldingen. Als precies deze afbeeldingen een meubelstuk zouden zijn, zouden we een kant-en-klaar inbouwrek hebben, een uniek houten exemplaar. Het aantal vakken ligt vast, het staat op zijn vaste plek in je woonkamer en kan niet worden veranderd. Wat er staat, blijft staan. Een verandering is slechts beperkt mogelijk en zou afbreuk doen aan het esthetische karakter. 

Vectorafbeeldingen zouden op hun beurt in de ‘Regalwelt’ flexibel uitbreidbare rekkensystemen zijn, en dat zonder kwaliteitsverlies. Met talrijke uitbreidingsmogelijkheden, zoals extra vakken, metalen wandbevestigingsrails en de mogelijkheid om je hele garage of complete magazijnen ermee uit te rusten. Je kunt het groter of kleiner maken; het ziet er altijd goed uit, omdat je daarvoor alle bijpassende accessoires krijgt. 

Aangezien deze vergelijking in het bovenstaande voorbeeld van een gesprek met een klant via livechat je slechts in beperkte mate helpt, volgen hier meer details in grafisch-technische termen. 

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: hier zijn geen winnaars of verliezers, het gaat er veeleer om te weten welke vorm je voor welk doel moet gebruiken. Of juist welke plank je voor welke ruimte moet kiezen.

Vectoren – de grafische alleskunners

Vectorafbeeldingen zijn de allrounders voor elke gelegenheid. Ze bestaan uit punten, lijnen en curven waarvan de afstanden vast in het bestand zijn gedefinieerd. Het grote voordeel: ze kunnen traploos worden geschaald. Van visitekaartjes tot grootformaatdrukwerk. Van balpennen tot steigerreclame bij de Stephansdom in Wenen.

Als je logo of afbeelding bijvoorbeeld cirkelvormig is, geeft de vectorafbeelding onder andere informatie door zoals de straal, de lijndikte en de afstand tot het middelpunt. Zo kunnen deze vormen tijdens het drukproces eenvoudig naar believen worden vergroot, zonder dat je afbeelding plotseling uit elkaar valt. Door vectorbestanden te gebruiken, voorkom je korrelige afdrukresultaten. Of je logo nu op een visitekaartje of op een poster van 16 vellen wordt afgedrukt, het zal altijd perfect scherp zijn.

Typische toepassingen van vectorafbeeldingen

• Logo’s
• Pictogrammen
• Infographics

De korrelige pixelafbeeldingen

Met een pixelafbeelding (ook wel rasterafbeeldingen of -bestanden genoemd) ligt het vaak iets ingewikkelder. Als je logo bijvoorbeeld 300x300 pixels groot is, wordt het wellicht wat krap als je daarmee de hierboven voorgestelde Stephansdom wilt omhullen. Het logo zal er dan eerder uitzien als een aaneenschakeling van vierkantjes en misschien pas vanaf de Kahlenberg herkenbaar zijn. Pixelafbeeldingen bestaan – zoals de naam al aangeeft – uit een vast aantal pixels, oftewel kleurpunten, die worden opgeslagen. Als je deze te veel vergroot, zien ze er korrelig en van slechte kwaliteit uit.

De voor- en nadelen van vectorafbeeldingen en pixelafbeeldingen

Vectorafbeeldingen (meestal .eps, .svg, .pdf of .ai)

• Voordeel: Schaalbaarheid wat betreft omvang, flexibiliteit in het toepassingsgebied.
• Nadeel: Niet alle afbeeldingen kunnen in vectorformaat worden weergegeven – bijvoorbeeld foto’s en complexe afbeeldingen.

Pixelafbeeldingen (meestal .png, .jpg, .gif, .bmp, .tif / .tiff of .psd)

• Voordeel: Foto’s en complexe, gedetailleerde afbeeldingen kunnen het beste in pixels worden gemaakt.
• Nadeel: De resolutie, dat wil zeggen het aantal pixels, moet worden afgestemd op het eindproduct. Een logo dat is ontworpen voor een balpen kan niet 1:1 worden gebruikt voor een postercampagne.

Verschillende soorten vectorbestanden

Afhankelijk van het gebruiksdoel zijn vaak verschillende bestandsformaten nodig. De meest gangbare daarvan zijn:

Let er echter op dat niet elk van de hierboven genoemde bestandsformaten automatisch een vectorbestand is. Overleg dit het beste met je reclamebureau of grafisch ontwerper en vraag hen gewoon om een vectorbestand van je logo. 

Tip voor het maken van vectorbestanden

• Het meest gangbare programma voor het maken van vectorafbeeldingen is waarschijnlijk Adobe Illustrator. Maar ook in Adobe Photoshop kunnen vectorafbeeldingen worden gemaakt. Een alternatief zou het eveneens betaalde programma Affinity Designer zijn.
• Als je vaak met het maken van vectorafbeeldingen te maken hebt, loont het de moeite om betaalde licentieproducten aan te schaffen.
• Over het algemeen is het raadzaam om bij het ontwerpen van een logo (of je dit nu zelf doet of via een reclamebureau) altijd een vectorbestand te laten maken, aangezien dit, zoals in dit blogartikel wordt beschreven, vaak nodig is.

In sommige gevallen kun je eenvoudige afbeeldingen van een rasterafbeelding omzetten naar een vectorafbeelding. Dit doe je ofwel rechtstreeks in Adobe Illustrator, ofwel met behulp van gratis programma’s.

Als je niet zeker weet of het resultaat voldoet voor het beoogde gebruik, helpt onze klantenservice van druck.at je graag verder.

Zo zijn we weer terug bij het begin van het gesprek: „„Kunt u ons de gegevens als vectorafbeelding toesturen?“ Hopelijk luidt het antwoord nu: „Natuurlijk, geen probleem. Al geüpload.“